Soera 108

Af en toe bewerk ik nog weer eens teksten uit het boekje van 2002, De Korte Hoofsstukken van de Koran. Vandaag soera 108. De aanvulling over Luxenberg is naar aanleiding van zijn Duitse en Engelse boeken over The Syro-Aramaic Reading of the Koran.

108 DE VOLHEID ─ AL-KAUTHAR

In naam van God, Genade, Goedgunstigheid

1. Wij gaven jou de volheid.
2. Verricht de salaat, tot offer bereid.
3. Die jou benijdt krijgt eenzaamheid.

Structuur. Deze soera is de kortste van de gehele Koran. In totaal precies tien woorden. Juist die korte passages zijn vaak moeilijk te begrijpen, omdat ze zo weinig verraden van hun context. Zijn de drie regels met hun eenvoudig eind¬rijm, een soort raadsel, een spreuk die in die context van de tijd kennelijk goed te begrijpen was?
Richard Bell, professor in Edinburgh, die tussen 1920-1950 met veel succes doceerde en een Koran-vertaling en commentaar publiceerde, heeft in het algemeen geen hoge dunk van de wijze waarop de huidige Koran is samengesteld. Hij vermoedt dat veel passages elders beter tot hun recht komen. Over deze soera zegt hij, dat het op een fragment lijkt, dat wellicht na soera 74:36 goed zou passen (Bij de morgen wanneer hij gloort! Het is een van de grootste rampen! Als een waarschuwing voor de mensen. Als een waarschuwing voor de mensen). Wat rijm betreft klopt dat wel, maar verder blijft het natuurlijk een nooit te bewijzen voorstel (tenzij alsnog oude handschriften gevonden zouden worden).

Context. De islamitische traditie heeft als uitleg het verhaal overgeleverd van de vij¬and(en) van Mohammed, die hem haten (vers 3) en hem onder meer `toewensen', dat hij geen nageslacht zou krijgen, of dat zijn kinderen jong zouden sterven. Dat is ook gebeurd: Mo-hammed kreeg bij Chadiedjah vier dochters en twee zonen, die allen op jonge leef¬tijd overleden behalve Fatima, die later huwde met Ali. Omgekeerd wordt hier ook aan Mohammeds vijand die onvruchtbaarheid `toegewenst'.
De commentaren wijzen graag op de vervloekingen die ook de andere profeten hebben moeten horen, zoals Noach in soera 11:27: En de voornaamsten, zij die van zijn volk ongelovig waren, zeiden toen: `Wij zien dat jij slechts een mens bent zoals wij en wij zien dat jij alleen maar ondoordacht gevolgd wordt door de allerverachtelijksten onder ons...' Soera 108 is, blijkens vers 3 duidelijk gericht tot een miskende en bestreden profeet, waarbij de vijand nu de straf krijgt toebedeeld.
Over het probleem van de vervloeking in de schriften is veel geschreven naar aanleiding van de zogenaamde vloekpsalmen. Johannes Chrysosthomus zei hierover al, dat we hier te maken hebben met een `voorspelling in de vorm van een verwensing'. De ongelovige roept immers vanzelf zijn noodlot over zich af. De geschiedenis van Israël kent een groot aantal belangrijke onvruchtbare vrouwen: Sara, Rebekka, Hanna, de moeder van Samuël. Maria antwoordde op de boodschap van Gabriël ook, dat zij nog geen man kende. In haar loflied prijst zij haar Heer, die `neerzag op de kleinheid zijner dienstmaagd... wonderwerken deed: heersers ontneemt Hij hun troon, maar verheft de geringen' (Lk. 1:48-52).

1. De volheid (al-kauthar): kan ook letterlijk vertaald worden als `het vele, talrijke, de overvloed'. Veel commentaren zien dit talrijke als een teken van het meerdere dat gegeven is boven de profeten van vroeger, waardoor aan Mohammed pas de volheid van de openbaring en alle bevelen Gods gegeven zijn. De volheid van de openbaring dus. Dit wordt ook wel concreet ingevuld met de voorspraak die Mohammed voor de gelovigen bij God kan geven, wonderen, de Koran zelf, het gebed van de vijf tijden. Kauthar is in de verhalen over de hemel ook een rivier, die in het paradijs stroomt. Boechari vertelt in zijn hoofdstuk over de Koran-commentaren dat de profeet tijdens de hemelreis bij de oever van een rivier kwam, die stroomde tussen koepels van holle parels. Gabriël zei hem dat dit de Kauthar of Volheid was.
Prozaïscher is de verklaring van Birkeland die denkt aan de rijkdom die Moham¬med kreeg door zijn huwelijk met de rijke Chadiedjah. In deze uitleg zou de arme wees Mohammed (zie 93:6 Heeft Hij jou niet als wees gevonden en onderdak gegeven?) God moeten danken door het verrichten van salaat en brengen van offers, waarschijnlijk nog volgens de oud-Mekkaanse traditie, die Mohammed in de eerste tijd nog volgde.



Een heel andere benadering is er bij ‘Christoph Luxenberg’ de schuilnaam voor een geleerde die graag Syrisch-christelijke invloeden in de Koran ziet. Moeilijke Arabische woorden worden bij hem vanuit het Syrisch-Aramees verklaard. Hij ziet in deze soera een parafrase op 1 Petrus 5:8-9: Wees waakzaam, wees op uw hoede, want uw vijand, de duivel, zwerft rond als een brullende leeuw, op zoek naar prooi. Stel u tegen hem teweer, gesterkt door uw geloof, in het besef dat uw broeders en zusters, waar ook ter wereld, onder hetzelfde leed gebukt gaan. Hiervoor moet Luxenberg maar liefst vier van de tien woorden anders lezen. Schematisch het volgende (eerste Arabisch, dan de traditionele, als derde de Luxenberg-vertaling)

kauthar - volheid - weerstand
nahr -offer - volharding
sya’n - benijden - vijand
abtar - eenzaam; kinderloos - verslagen

Dan komt er een nieuwe vertaling, waarbij we hier ook maar de theorie van Luxenberg volgen dat rahmān rahīm in de openingsformule betekent ‘Geliefde die liefde wil geven’.

In naam van God, de Geliefde die liefde wil geven

Wij gaven jou weerstand
Bid tot jouw Heer, wees constant
Jouw vijand staat met lege hand

Ramadan Mubarak 1431/2010

Op zoek naar een mooie afbeelding voor het einde van Ramadan kwam ik vooral moskeeën tegen, bij voorkeur in fraaie verlichting. Het meest natuurlijk de Haram van Mekka, waar bij het andere grote jaarlijkse feest de offers worden gehouden en de festiviteiten zijn geconcentreerd, maar die ook nu de qiblat voor de moslimgemeenschap blijft. Maar toch is het een andere afbeelding geworden, dezelfde die ik al gebruikt heb voor de beschouwing over soera 71: de zondvloed in Pakistan.
Maar hierbij gaat de wens dat deze bijzondere praktijk van voedsel-onthouding ons lichaam en onze geest mag reinigen, mensen bij elkaar gebracht mag hebben tijdens de feestelijke afsluiting van de dagelijkse vasten en dat dit stevige ritueel ook tot contacten over en weer tussen christenen en moslims geleid mag hebben.


Naast die moskee uit Pakistan hierbij ook nog de afbeelding van het kunstwerk voor Entropa, gemaakt in 2009 voor het gebouw van de Europese Unie in Brussel, toen Slowakije een half jaar Europese voorzitter was. Nederland ondergelopen door water, alleen moskeeën steken er nog boven uit. Je zou bijna gaan hopen dat er een verdronken zoon bij zit, in ieder geval hoop ik dat maar dat bij deze vloed de ideeën van onze islamofoob ook ondergelopen zijn nu gelukkig een regering met de PVV niet meer door gaat. Goed teken voor het einde van deze gezegende maand!

Gastvrijheid

'Ja mag het brood van de kinderen niet aan de honden geven' was het antwoord van Jezus op een vreemde vrouw (Kanaänitische) die genezing zocht voor haar moeder. De vrouw was niet op haar mondje gevallen: 'De honden eten toch ook de kruimels die van de tafel vallen' zei ze. Jezus vond het antwoord wel slim en genas de dochter. (Zie Marcus 7,24-30 of bij Mt 15)
Nee, dit gaat even niet over Wilders, stevig taalgebruik en vreemdelingenhaat in combinatie met lange haren. De tekst wordt ook nog wel eens gebruikt voor het afhouden van 'ongelovigen' of 'zondaars' van deelname aan communie bij heilige mis, avondmaal, of hoe het verder mag heten.
Volgens sommige kenners was de eucharistie zoiets als een bijeenkomst van Rotary of Lions Club: eerst een lezing, discussie, daarna een borrel met hapje. Serieus, maar ook wel gezelschap en in beperkte mate ook wel gastvrij voor nieuwkomers. Andere leiden het wel meer terug op het wat meer gesloten joodse sabbatmaal, waar strikter regels voor golden en nog gelden. Hoe dan ook, Paulus ging al stevig te keer tegen diegenen die zoveel dronken bij de rituele maaltijd dat ze er dronken van werden en dat mocht dus ook niet.
Onze oudste zoon stuurde ons de foto hierboven op, stevige herhaling van het nieuwste standpunt van het Vaticaan, waarbij zelfs brave protestanten en orthodoxen worden uitgesloten.


Tijdens onze reis door de Verenigde Staten kwamen we bij een katholieke kerk met dit bord. Binnenin zat de organist een deel te spelen van dat razend moeilijke Kunst der Fuge. Niet zo energiek als Glen Gould maar toch in die richting. En dan deze uitnodiging. Toch wat gastvrijer dan wat we bij die Spaanse kerk te zien krijgen!

Godsdienstvrijheid

Jurnal Ledalero wordt uitgegeven door de SVD priesters en hun onderzoeksinstituut in Maumere, Noord-Flores. Zij doceren ook op het seminarie Ledalero, tien km. landinwaarts, in de heuvels.
In het nieuwste nummer staat een eerbetoon aan twee grote Indonesiërs, Abdurrahman Wahid en Frans Seda. De eerste heeft de eretitel Vader van het Pluralisme gekregen omdat hij als moslimleider en president juist de minderheidsreligies wilde waarderen. Hij voerde het Chinese Nieuwjaar in als nationale feestdag, verdedigde christenen tegen moslim milities in de Molukken en was tegen de nieuwe zedelijkheidswetten, omdat de Balinese Hindoes met blote schouders hun processies houden. Hierboven een afbeelding van zijn laatste boek: over de illusie van een islamitische staat. Frans Seda, katholiek leider van Flores wordt geëerd als groot econoom voor de opbouw van alle Indonesiërs, geen man die alleen de eigen religie en streek wilde bevorderen.
In het nummer ter ere van deze twee komt een filosofisch probleem: het multiculturalisme van de Canadees Charles Taylor. Werkend in Quebec, de provincie die zo graag het Frans wil behouden, heeft Taylor (helemaal Engels, werkend aan engelstalig bolwerk McGill University) veel sympathie voor de verlangens van de francophonie. Groepen moeten vrijheden kunnen claimen, zoals behoud van hun cultuur. Daartegenover wordt Habermas gezet als de man die vooral de individuele vrijheden propageert en in culturele groepen allerlei verschuivingen zier.
Otto Gusti Madung kan moeilijk kiezen. Uiteindelijk vindt hij de groepsbescherming toch te gek. Stel dat je Taylor doortrekt: zou je dan de Native American cultuur willen beschermen door de Indianen allemaal Monitou te laten spreken en ze dwingen vast te houden aan hun traditionele religie?




Wie bepaalt vrijheid van godsdienst? De minister van godsdienst van Indonesië wilde de Ahmadiyah verbieden, omdat dat een sekte is, die zich islam noemt, maar het volgens hem niet is, omdat ze een deels afwijkende leer hebben. Daar zijn liberale moslims, maar ook wel christenen tegen. Schrijft zo'n fundamentalistische moslim: wat zitten die christenen te zeuren over godsdienstvrijheid? Het Vaticaan bepaalt toch ook dat vrouwen geen priester mogen worden en dat abortus en geboortebeperking zonde is?

Er gaan steeds meer stemmen op om de vrijheid van godsdienst af te schaffen, want het kan toch niet zo zijn dat de godsdienst beschermd wordt, maar de individuele vrijheid niet?

Zondvloed in Pakistan: Koranvertaling, soera 71 in verschillend perspectief

Gisteren, zaterdag 21 augustus 2010 kwam de NOS met verschillende newsitems over de overstromingen in Pakistan. Wilma van der Maaten was bij de uitdeling van voedsel door de Laskar i Taiba. De leden van deze beweging komen wél voedsel uitdelen waar het Pakistaanse leger én de buitenlandse organisatie niet komen. Laskar i Taiba is wijd verspreid in Pakistan. Door de regering opgericht om het islamitisch en Pakistaans karakter van Kasjmir te versterken? Terroristische beweging?
Op het einde van de newsitems was er een wrang fragment. Er werd gebeden: vernietig de zondaars. Beetje raar gebed, want wie schiet daar mee op? Maar commentaar was: zo misbruikt de Laskar i Taiba deze ramp om de mensen voor hun harde boodschap te vinden.
Niet ongewoon; ook Open Doors gebruikt de situatie om te wijzen op de ongelijke behandeling van de (kasteloze) christenen en wil extra geld voor hen.
Toeval of niet? Vanmorgen was ik bezig met soera 71 over Noach en de laatste regel van het laatste vers luidt precies zo: Moge God de vijanden (van Noach) vernietigen. Inderdaad gaat het er bij het Noach-verhaal stevig aan toe bij de zondvloed! Baden die mensen hier dus 'gewoon' dat Noach-gebed en haalde Van der Maten er iets hards bij? Allahu a'lam bissawab: laat God dat maar uitmaken.

Hierbij toch even mijn bewerking van de vertaling van soera 71, beetje op rijm. Het Noach-verhaal dus, maar wel geactualiseerd naar het Mekka van Mohammed.



Soera 71 NUH

In de naam van God, Erbarmen, Barmhartigheid

1 Wij zonden Noach tot zijn volk:
‘Waarschuw je volk voordat hen een pijnlijke straf bereikt.’
2 Hij zei: ‘Mensen, ik geef jullie een waarschuwing, duidelijk.
3 Dient God, vreest Hem, geef mij mijn gelijk.
4 Dan zal Hij u uw zonden vergeven en u uitstel laten tot een vastgestelde tijd.
Gods tijd, als hij komt, verschuift niet meer. Dat het jullie blijkt!’

5 Hij zei: ‘Mijn Heer, ik heb mijn volk opgeroepen, dagelijks.
6 Maar mijn roepen heeft hen weg doen gaan, buiten mijn bereik.
7 En als ik hen oproep dat Gij hen kon vergeven, stoppen zij hun vingers in hun oren
en bedekken zij zich met hun kleren
en volharden zij in hoogmoed grotelijks.
8 En dan heb ik hen geroepen met luide stem en duidelijk
9 en dan heb ik tot hen gesproken openlijk en ook wel vertrouwelijk.
10 Zo heb ik gezegd: Vraagt uw Heer om vergeving, Hij scheldt uw schulden kwijt.
11 Hij zal regen op u storten, rijkelijk.
12 Hij zal u bezittingen en zonen geven
en Hij zal u grond geven en stuurt rivieren wijd.
13 Wat is er met jullie dat jullie niet durven hopen op Gods mildheid?
14 Hij heeft u toch geschapen in grote variëteit.
15 Zie je niet hoe God de zeven hemelen heeft gespreid?
16 En hoe Hij de maan in hen heeft geplaatst
tot een licht en de zon, bron van helderheid?
17 En God heeft u geplant uit aarde, groeizaamheid.
18 Daarna zal Hij u in haar doen terugkeren
en u uithalen, uitgereikt.
19 God heeft voor u de aarde gemaakt tot een tapijt
20 om te wandelen op brede paden, wijd.’

21 Nuh zei: ‘Mijn Heer, zij beledigen mij en zij volgen mensen wier bezit en kinderen niets brengen dan treurigheid.
22 Maar zij beraamden gewelddadigheid,
23 en zij zeiden: “Niemand zal verlaten uw goden, noch Wadd, Suwā‘, noch Yaghūth en Ya’ūq en Nasr overlaten aan vergetelheid.”
24 En zij brachten velen in verwarring. Jullie brengen alleen maar groter onduidelijkheid.
25 Zij verdronken, kwamen in het vuur door hun zondigheid.
Niet vonden zij voor zich hulp buiten de Godheid.’
26 En Nuh zei: ‘Mijn Heer spaar op de aarde van de ongelovigen geen enkele entiteit.
27 Indien u hen spaart brengen zij uw dienaren tot richtingloosheid.
Zij kunnen niets anders voortbrengen dan doem en ongelovigheid.
28 Mijn Heer vergeef mij en mijn ouders
en wie als gelovige mijn huis binnentreedt
en de gelovige mannen en vrouwen.
Breng de zondaars niet dan vergetelheid.’

Nog eens de tekst in zijn geheel lezend is het eigenlijk een prachtige actualizering van het Noach-verhaal. Noach preekt dat de mensen zich moeten bekeren. Dan zullen zij ook beloond worden met: regen in overvloed, water! Dat is natuurlijk wat je in de woestijn wel wil hebben naast bezittingen, zonen en grond (vers 10-13).
In dat slotgebed wordt om vergeving gebeden, met een laatste zin, toch nog even vervloeking van de vijanden, zoals we ook in de psalmen vaak tegenkomen en ook in het Nieuwe Testament (vooral boek van Openbaring, dat druipt van bloed van vijanden). Het blijft toch af en toe wat griezelen met die religieuze teksten, hoe mooie aanpassingen van oude verhalen het ook kunnen zijn.

Mekka zelf heeft volgens Wikipedia en oude geschiedenis (ook vermeld door Snouck Hurgronje in zijn Mekkaboek) 89 maal een stevige overstroming gehad, de laatste in 1942. Daarna heeft men een dam gebouwd om zoiets tegen te gaan. Maar er is dus nog een prachtige foto van te vinden!

Voorouders in Heeswijk-Dinther

Vrijdag 30 Juli hadden wij een dubbelprogramma in Brabant. Echt in de zandgronden, waar vroeger de keuterboertjes moesten ploeteren en waar nu de luxe boerderijen voor de stadse of halfstadse bewoners staan. We hebben een wandeling uit het rijke aanbod van de Bernheze wandelingen gemaakt. Zoveel weilanden die tot natuur zijn omgevormd. Heerlijk.
Maar eerst gingen we naar de beeldentuin, interart.nl, Gouverneursweg 6C in Heeswijk-Dinther. Het bleek een hobby te zijn van een echtpaar, rijk geworden in de ICT en daarna veslingerd aan unieke beelden. De tuin is net zo mooi als de beelden en voor ons was het zeker zo mooi als Scheveningen of Wageningen. Om door zo'n tuin heen te lopen moet je je zelf een thema stellen, om het allemaal een beetje te ordenen.
Vanwege de begrafenis van zus-nicht Alie vorige week, was mijn thema nu de vraag hoe je toch een grafmonument kunt krijgen, ook als je gecremeerd wilt worden. Dan kun je dus zoeken naar een voorouderbeeld, dat de kinderen in hun tuin moeten gaan zetten. Liefst dus een dubbel-stel, en dan wel tweemaal twee, zodat Floris/Inge en Stijn/Irene er in hun tuin kunnen zetten, ter negadeachtenis aan hun ouders. Eerst toch even nog de beelden van de levenden. Paule ging tussen de beelden staan en er was ergens een spiegel, waar ik eerst een doorgang dacht. Zodoende dus ons beider afbeelding hier nog even.


Maar dan mijn voorkeur voor onze voorouderbeelden. Een leuk thema is de ziel die als een vogel wegvliegt, eventueel nog een enkele keer terugkeert. Zo dus onze ziel nog maar eens afgebeeld. Erg mooi in de tuin, niet te groot, betaalbaar (zo'n 3000 euro) en je geeft er gewoon zelf je betekenis aan.



Wel, ga zelf maar eens kijken. Mooie tuin, echt prachtig. Kerkhoven zijn mooi, maar dit slaat dat zeker. Een zo kun je bij je eigen kinderen of kleinkinderen nog wel voor de dag komen en even overleven. En die voorouderbeelden bij de Indonesiërs overleefden het toch ook niet veel langer. Mooi Idee vonden wij ook die schitterende toelen. Daar zat dan je vader of moeder op, of allebei: ze staan er in allerlei maten en echt schitterend om te zien. Maar erop zitten, dat laat je dus maar over aan je voorouders!

Wie heeft de grootste? Kerken in los Angeles

Los Angeles is heel groot. Zo'n beetje als Jakarta en bij tijden is het verkeer in dat grote gebied er niet veel beter aan toe dan wat er in Jakarta rondrijdt. We waren er op de 3e dag van onze Amerika-reis en later op het einde nog eens twee dagen. De eerste dag zagen we het saaie downtown gedeelte van de stad-zonder-hart, die nu een kunstmatige serie van hoge gebouwen, muziektheater e.d. heeft gekregen. In downtown dus de grote Walt Disney Concert Hall als een gigantische engel met aluminium vleugels. Erger Disney kan het bijna niet!


Voorbij die Disney tempel stond de nieuwe katholieke kathedraal, gebouwd door een moderne spaanse architect. Ook heel erg groot maar met de warmte en allure van de grote middeleeuwse kathedralen. En boveal: wij kwamen er op een zondag om 13.00 binnen en er zaten wel zo'n 2-3000 Spaanstalige (Mexicaanse) katholieken in, die volop meezongen, communie onder twee gedaanten (kan niet in de Crystal Cathedral, te massaal, hier dus wel), allerlei jonge meisen. Om te beginnen al die rij kinderwagens in de lange gang achterin de kathedraal.


Het is net een vergrote versie van Vredenburg in Utrecht, maar dan loopt alles minder stijl omhoog. In het begin was het zelfs moeilijk om een orientatiepunt te vinden met een min of meer sacrale ruimte (altaar, preekstoel), zo helemaal in het midden en dan die gezelligheid van zoveel mensen.
Bij nader inzien was één van de vier beuken toch wel veel langer en dat werd geaccentueerd door een soort processie van heiligen. Wel typisch, heel veel jonge mensen daarin ook, en veel halfbruine Latino-gezichten. Minder blank dan onze gewone series.



Bij onze laatste bezoek bezochten we de eerste morgen Crystal Cathedral en de twee morgen het Paul Getty Museum. Allebei ook weer superlatieven. Crystal Cathedral is een van die mega-churches, helemaal gebouwd rond een beroemde predikant, Schuller, en nu zijn dochter. Zijn Hour of Power wordt ook in Nederland herhaaldelijk uitgezonden en de kerkdienst is dan ook een grote TV-show met koor en een dramatische enscenering.


Het is een complex van zo'n 40 acres, heel groot in ieder geval: naast de gigantische kerk met die toren die eruit ziet alsof de pieken van Bryce Canyon afkomen, is er de oude kerk met hoge toren, waarbij Jezus over het water loopt (mislukte nu even want de boel was net schoon gemaakt, het water moest er nog verder in lopen); een grote begraafplaats, een Family Research Center, waar ook de Schuller School for Preaching was. Zo her en der wat speciale gebedsplaatsen, kitch afbeeldingen van Jezus (met de kinderen, met de overspelige vrouw 'laat die geen zonde heeft begaan de eerste steen werpen'.. Job bij het kerkhof).

Naast die giganten zouden de kleintjes vergeten. Ons hotel stond in LA vlakbij downtown, maar wel in een wijk met heel veel Mexicanen. Een avondwandeling op een gebied van 800x800 meter leverde al vijf spaanstalige huiskerken op. Een was van de katholieke charismatische vernieuwing, de andere vier waren vrije huiskerken. Er leeft dus heel wat, van groot tot klein.